TRỞ VỀ CỘI NGUỒN ÁNH ĐẠO

THÍCH TRÚC BỔN TRƯỜNG

Ấn Độ từ ngàn xưa đã được biết đến là cái nôi của Phật giáo, là nơi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện đản sinh, xuất gia, thành đạo, chuyển bánh xe Chánh pháp và nhập Niết bàn. Đối với người con Phật, vùng đất ấy không đơn thuần chỉ là một quốc gia trên bản đồ thế giới mà còn là quê hương của niềm tin, lý tưởng giác ngộ, giải thoát. Vì vậy, hầu như ai học Phật cũng đều mang trong lòng một ước nguyện được một lần trở về nơi ấy để đảnh lễ, chiêm bái và bày tỏ lòng tri ân đối với bậc Đạo Sư vĩ đại của nhân loại.

Đầu năm 2025, Trường Trung cấp Phật học Đà Nẵng đã tổ chức chuyến hành hương về đất Phật và tôi cũng may mắn được đồng hành cùng phái đoàn. Với tôi, đây không chỉ là một chuyến đi tham quan mà là một hành trình tâm linh đầy ý nghĩa. Mỗi bước chân đặt xuống vùng đất thiêng đều mang theo sự thành kính, lòng biết ơn và niềm xúc động khó diễn tả bằng lời. Có những cảm xúc tưởng chừng rất bình thường nhưng khi đứng trước những thánh tích linh thiêng lại trở nên vô cùng sâu lắng, để rồi mãi in đậm trong ký ức.

Ấn Độ hiện lên với nhiều sắc màu đối lập. Một bên là thiên nhiên hùng vĩ với những dãy núi trập trùng, những dòng sông đã

chảy qua hàng nghìn năm lịch sử. Một bên là nhịp sống tất bật, đông đúc và nền văn hóa lâu đời. Xen giữa tất cả là những di tích Phật giáo âm thầm tồn tại như những chứng nhân của thời gian.

Dòng sông Hằng vẫn lặng lẽ xuôi dòng từ thuở nào nay vẫn còn đây; nhìn núi Linh Thứu vẫn hiên ngang giữa đất trời. Thành Ca Tỳ La Vệ, Tinh xá Trúc Lâm, Tinh xá Kỳ Viên và nhiều Thánh tích khác hôm nay chỉ còn là những nền gạch cũ phủ đầy rêu phong. Đứng giữa những phế tích ấy, lòng tôi không khỏi bồi hồi, xúc động và xót xa. Cảm giác ấy giống như người xa quê lâu ngày được trở về nhưng ngôi nhà xưa nay đã đổ nát, người thân không còn. Điều ấy, khiến tim tôi bỗng đập sai nhịp, cổ họng nghẹn ngào, nước mắt cứ thế tự lăn trên gò má. Thấy cảnh tượng này, tôi càng thấm hơn về chân lý vô thường mà Đức Phật đã chỉ dạy.

Có những lúc lặng lẽ ngồi giữa thánh tích, không cần nói lời nào nhưng trong lòng dâng lên biết bao suy nghĩ. Chỉ khi tận mắt chứng kiến và bước đi trên chính mảnh đất Đức Phật từng đi qua, người hành hương mới cảm nhận được chiều sâu của lịch sử và giá trị vô giá của Chánh pháp.

Càng đi qua nhiều thánh tích, lòng tôi càng thêm kính phục Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni – một bậc Đại Giác vì lòng đại từ đại bi đã thị hiện nơi cõi Ta bà đầy ác trược này để mở ra con đường giải thoát cho chúng sinh. Hơn hai mươi lăm thế kỷ đã trôi qua, nhưng lời dạy của Ngài vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục soi sáng con đường tu học cho muôn người.

Lịch sử Phật giáo từng trải qua nhiều lần pháp nạn, nhiều ngôi tự viện bị phá hủy, nhiều trung tâm Phật học và kinh sách bị thiêu rụi… Thế nhưng Chánh pháp chưa bao giờ mất đi, nhờ sự tiếp nối không ngừng của chư vị Tổ sư, của Tăng đoàn và của hàng triệu người con Phật qua nhiều thế hệ. Bánh xe Chánh pháp ấy vẫn tiếp tục chuyển vận, ngọn đèn trí tuệ vẫn được truyền trao từ đời này sang đời khác. Đó là dòng chảy bất tận của niềm tin, của lý tưởng và của lòng hộ trì Tam bảo. Bởi Chánh pháp không chỉ được lưu

giữ trong kinh sách hay những công trình kiến trúc, mà còn được gìn giữ trong trái tim của những người biết sống theo lời Phật dạy.

Chuyến hành hương lần này, không chỉ giúp tôi hiểu hơn về lịch sử Phật giáo mà còn được trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và đời sống của người dân Ấn Độ. Mỗi bước chân hành hương là một lần nhìn lại chính mình. Mỗi Thánh tích là một bài pháp vô ngôn, nhắc nhở người học Phật về vô thường, về nhân duyên và về con đường giải thoát.

Thiết nghĩ, nếu chỉ dùng ngôn ngữ để diễn tả về vùng đất thiêng này, thì dù lời hay ý đẹp đến đâu cũng vẫn chưa đủ. Chỉ khi tự tôi đặt chân đến, lắng lòng bằng tất cả sự thành kính và tri ân, người hành hương mới có thể cảm nhận trọn vẹn những giá trị thiêng liêng ấy.

Rời đất Phật, ai cũng mang theo những kỷ niệm riêng, và với tôi có lẽ điều còn ở lại sâu nhất chính là lòng biết ơn đối với Đức Thế Tôn và lời nguyện sẽ tinh tấn tu học, góp phần gìn giữ ngọn lửa Chánh pháp mãi sáng giữa cuộc đời.

Mong rằng mỗi người, sau khi một lần trở về cội nguồn ánh Đạo, sẽ biết quay về với chính tâm tôi, sống tốt hơn, tu tập tinh tấn hơn và cùng nhau gìn giữ ngọn đèn trí tuệ để ánh sáng từ bi của Đức Phật mãi lan tỏa. Bởi chúng ta là những người con Phật của thế hệ hôm nay, là những người đang tiếp nối mạng mạch Phật pháp. Mạng mạch ấy có được trường tồn hay không, ngọn đèn Chánh pháp có được truyền mãi hay không là ở nơi chúng ta. Mỗi người biết tự thắp sáng ngọn đèn Chánh pháp nơi chính mình thì ánh sáng Chánh pháp sẽ mãi trường tồn, soi rọi cho muôn thế hệ mai sau.

Nguyện cầu hồng ân Tam bảo luôn gia hộ cho tất cả mọi người, ai ai cũng hữu duyên được trở về đất Phật, được tăng trưởng tín tâm, nuôi lớn Bồ đề tâm, vững bước trên con đường học Phật, hành Phật và thành Phật, như lời Phật dạy: “Ta là Phật đã thành. Chúng sanh là Phật sẽ thành”