MÙA AN CƯ Ở CHÙA PHẬT HỌC XÁ LỢI

THÍCH TRUNG ĐỨC

 

Tôi đã đọc, đã tìm hiểu một số tôn giáo, nhưng vẫn không thỏa mãn được “cái tôi cần tìm”, rồi cũng quên bẵng nó đi. Cứ thế, nổi trôi hơn 25 năm, cho đến một ngày tôi ghé vào ngôi chùa lễ Phật (chỉ là chơi thôi). Bất giác, tôi nhìn hình Phật to trước phòng học của các chư ni và cảm giác Ngài đang cười với mình. Với tánh tình khá ngông, tôi đã khẽ cười và cúi đầu chào lại Ngài. Sau này, tôi mới biết đó là hình Phật A Di Đà. Tiếp theo, tôi bước lên khu vực bàn tiếp khách và khu vực Ấn Tống. Tôi xem một quyển sách nói về pháp môn Niệm Phật, và đạo Phật đã đến với tôi từ đó.

Cuộc sống đã có niềm tin. Ngoài thời gian bôn ba để mưu sinh, phần còn lại, tôi nghiên cứu về Tịnh Độ và đến chùa lễ Phật. Nhưng lần này, không phải để chơi, như lần đầu tiên tôi

đến lễ Phật với lòng tôn kính, tìm hiểu và nghiên cứu về pháp môn niệm Phật cùng một số kinh điển khác. Cho đến một ngày, tôi chợt nhận ra mình không thể cứ như vậy mãi, rồi cũng như những lá vàng rơi rụng bên đường, không ai biết đến. Phải dừng lại tất cả để đi theo tôi đường giải thoát, đó mới chính là cứu cánh cho viễn cảnh “lá vàng rơi trong gió”.

Không thể diễn tả được cảm xúc ngày sư phụ phủi tóc trước tam sư thất chứng, trao cho trò chiếc hậu lam tu sĩ… rồi đến thọ tiểu giới đàn Sa-di, đại giới đàn Cụ túc (tức Tỳ-kheo). Cảm giác đó đến nay, trong tôi vẫn hệt như vậy.

Năm 2025, lần đầu tiên trò rời quê nhà ở chùa Long Phước (Lai Vung) lên thành phố để xin An cư kiết hạ tại chùa Phật Học Xá Lợi, phường Xuân Hòa, TPHCM. Thầy Minh Sáng – người cao to, gương mặt rất phúc hậu – đã nhận trò vào học hạ.

Sau khi làm các thủ tục nhập hạ (lúc đó gần mười hai giờ trưa và trời vẫn mưa nho nhỏ), tôi được thầy Anh Pháp – Phó Na – hướng dẫn lên phòng.

Thời khóa an cư của hạ trường rất chi tiết, rõ ràng; các hành giả chấp hành rất tốt. Thời khóa công phu, bái sám, học tập và hành thiền. Sư trụ trì đã mời những giảng sư, giáo thọ sư nổi tiếng về giảng dạy và trao đổi kiến thức Phật pháp, nghi lễ thiền môn và lịch sử Phật giáo, như các giảng sư Thích Giác Hiệp, Thích Thiện Thuận, Thích Chơn Minh, Thích Trung San, Thích Quảng Thắng và những cư sĩ nổi tiếng như thầy Trần Đình Sơn, cư sĩ Minh Ngọc… Quý giảng sư đã đem đến cho hành giả nhiều kiến thức vô cùng quý báu trong suốt ba tháng học hạ, góp phần vào hành trang hành đạo về sau của từng hành giả.

Thời công phu khuya rất trang nghiêm, nghi thức mới lạ và có xướng, có tán trống rất hay. Chúng tôi được thầy Thiền chủ Thích Phước Triều, phụ trách hướng dẫn hành giả an cư công phu rất tốt. Tuy nhiên, phần xướng và tán trống là một vấn đề không dễ dàng; vì vậy quý thầy nội tự, như thầy Nguyên Huệ, thầy

Thái Nhiên, thầy Thái Thật và cả ban lãnh chúng, cũng như Giáo thọ sư Quảng Thắng, Chánh Na Thiện Chánh, luân phiên thực hiện trong tháng đầu tiên của mùa An cư kiết hạ.

Lần đầu tiên, hành giả mới như chúng tôi được Giáo thọ sư Thích Quảng Thắng lên lớp hướng dẫn cách tán trống, cách xướng. Thầy còn rất kỹ lưỡng, dặn dò các thầy đi trước hướng dẫn lại cho số hành giả mới để kịp bắt nhịp. Ấy vậy, mà đến gần cuối hạ, quý hành giả mới chỉ mới quen tạm cách xướng và tán trống một cách tương đối… “quả là không dễ ăn chút nào”. ***

Cơn mưa suốt cả đêm khiến Ban Tảo sái vất vả chấp tác gần một giờ mới xong việc. Ban Hành đường phải lau dọn lại khu vực quá đường và phụ nhà bếp; huynh đệ Hương Đăng thành kính, chăm chú lau chùi tượng Phật, lau dọn bát hương cũng như bàn thờ Phật đã bị ẩm ướt. Mọi người thành tâm làm việc rất vui, vì mỗi tu sĩ đều biết rằng những giây phút đó không gắn được lâu, bởi thế gian là vô thường. Bữa ăn ngọ diễn ra rất đầm ấm và trang nghiêm. Có lẽ những lúc như thế này, chúng tôi mới họp mặt đông đủ. Huynh đệ chúng tôi cũng rất cảm niệm công đức của quý thầy, ban lãnh đạo, ban lãnh chúng đã chăm lo cho từng hành giả ăn uống, cũng như cấp phát đầy đủ những thứ cần thiết cho mỗi cá nhân trong suốt ba tháng An cư kiết hạ.

“Dân ta phải biết sử ta”. Quý thầy biết được lịch sử của nước nhà thì việc hành đạo sẽ thuận lợi hơn rất nhiều”. Đó là lời nhắn nhủ của nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Nhìn dáng người, cư sĩ Trần Đình Sơn không khác gì một nghệ sĩ, lúc nào cũng nở nụ cười trên môi. Rất cảm ơn cư sĩ Trần Đình Sơn, ông đã cho hành giả chúng tôi nhiều kiến thức hết sức bổ ích và cả những giai thoại lịch sử của các triều đình phong kiến mà lần đầu tiên chúng tôi được biết đến.

Tạm biệt nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn, chúng tôi tiếp tục học tập về lịch sử Phật giáo Việt Nam và thế giới. Lần này là do Thượng

tọa Tiến sĩ Thích Chơn Minh hướng dẫn với nhiều chi tiết, nhiều giai thoại lịch sử thăng trầm của Phật giáo trong nước và thế giới, cùng sự đóng góp và khai phá của các vị chư tổ trong việc tu hành theo giáo pháp của Đức Phật. Tiếp theo, Thượng tọa Thích Minh Sáng đã hướng dẫn hạ trường về tổ đình tại Bến Tre, nơi chúng tôi có dịp đảnh lễ tháp bảo của Cố Đại lão Hòa thượng thượng Hiển hạ Tu đầy tôn kính. Và cũng nơi đây, hành giả được biết đến cuộc đời, sự nghiệp hoằng hóa và tu hành của chư Hòa thượng. ***

Công phu khuya vừa xong, toàn bộ hành giả hạ trường chúng tôi lại lên đường tìm về cội nguồn Tổ đình Thiên Thai tại Bà Rịa – Vũng Tàu. Thiền chủ Thích Phước Triều hướng dẫn hành giả trong suốt lộ trình đi và viếng lăng các vị chư tổ. Chúng tôi cảm thấy như bị nuốt chửng bởi cảnh đẹp thiên nhiên của Tổ đình. Phía trước, xa xa là biển cả rộng mênh mông; tổ đình nằm ngay chân núi hùng vĩ; những lăng mộ của chư tổ, các vị lão sư tiền bối. Đi đến tháp thắp hương, thầy Phước Triều giới thiệu rõ ràng cho toàn bộ hành giả suốt chuyến đi.

Phía trước biển rộng bao la, phía sau núi non hùng vĩ, chúng tôi quá nhỏ bé khi kính cẩn đảnh lễ chư tổ của Tổ đình… Chúng tôi nguyện được các Ngài gia hộ cho thân tâm vững chắc trên đường học tập và hành đạo đến mãn kiếp này vẫn không thối lui và quyết chí sẽ gặp được Phật, Bồ tát và Thánh chúng khi mạng chung. ***

Kết thúc hai chuyến đi về cội nguồn đã để lại trong lòng hành giả an cư nhiều bài học đáng quý trong quá trình tu học, tu hành của mỗi vị tu sĩ theo học hạ tại chùa Xá Lợi. Và đó cũng là những ngày cuối cùng của mùa An cư. Chúng tôi chia tay nhau, mỗi người về trú xứ của mình tiếp tục học tập và hoằng pháp.

Sau gần một năm, chúng hành giả lại gặp nhau mùa An cư 2026. Lễ đối thú diễn ra rất trang nghiêm, long trọng, mọi người

như trở lại ngôi trường xưa. Năm nay, hành giả nhiều hơn và số hành giả mới cũng nhiều hơn. Nhiều huynh đệ lần đầu bước vào học hạ tại chùa Phật học Xá Lợi lại thấy vóc dáng mình của những năm về trước.

Sau giờ chấp tác, chúng tôi nhóm lại thiền trà để trò chuyện. Đa phần, ai ai cũng phấn khích vì được học hạ ở nơi đây: Rất bổ ích, rất thực tiễn trên tôi đường hoằng pháp và tự tu tại trú xứ. Có những vị đi nơi khác học hạ, cũng có người mới tới và lần đầu tiên học hạ. Bất chợt nhớ lại buổi thiền trà năm trước, và tưởng nhớ đến người đã thuận thế vô thường. Mọi người lặng đi, nhưng rồi cũng kịp nhận ra rằng đó là vô thường, ai cũng phải vậy.

Hạ năm nay được hơn tháng, chúng tôi học tập, chấp tác rất tốt. Ngay cả hành giả lớn tuổi nhất trường hạ là Tỳ-kheo Thích Nguyên Giác đã 80 tuổi, nhưng rất gương mẫu, chưa bỏ thời khóa học tập hay công phu nào. Những vị thầy trẻ như thầy Minh Lực, Lệ Viên, Minh Toàn… cũng tiến bộ vượt bậc. Vị thầy lần đầu tiên học hạ như Quế Anh cũng đã hòa nhập theo tinh thần Lục hòa của Phật. Các vị hành giả nội tự luôn sát cánh giúp đỡ những hành giả mới trong giờ học, sinh hoạt và lúc tự học. Mọi người rồi cũng sẽ chia tay để trở về trú xứ và chẳng biết có còn hội tụ lại nữa không. Nhưng dù thế nào, ra sao, chúng tôi cũng nguyện cầu cho tất cả luôn được mạnh khỏe, an nhiên và tinh tấn trên tôi đường mình đã chọn.

Xin tri ân ban chứng minh, ban lãnh đạo, ban lãnh chúng trường hạ Phật học Xá Lợi đã dạy và truyền đạt những kiến thức hết sức cần thiết đến chúng tôi, và chăm lo cho tất cả hành giả khi tham gia an cư tu học. Chúng tôi xin tri ân quý giáo thọ sư, nguyện cho quý thầy luôn mạnh khỏe, an nhiên để tiếp tục dìu dắt những thế hệ an cư nhiều năm về sau.

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT

Mùa hạ năm Bính Ngọ 2026